Notice: WP_Scripts::localize fonksiyonu hatal─▒ ├ža─č─▒r─▒ld─▒. $l10n parametresi bir dizi olmal─▒d─▒r. Komut dosyalar─▒na rastgele verileri iletmek i├žin bunun yerine wp_add_inline_script() i┼člevini kullan─▒n. Daha fazla bilgi i├žin l├╝tfen WordPress hata ay─▒klama adresine bak─▒n. (Bu mesaj 5.7.0 s├╝r├╝m├╝nde eklendi.) in /home/videmusd/public_html/wp-includes/functions.php on line 5831

Find Us on Socials

Madame Sand

Bu yaz─▒ ─░hsan Bilgin, Tu─č├že Bay─▒r ve Zeynep Bedir taraf─▒ndan d├╝zenlenmi┼čtir.

Alabildi─čine romantik, kelimenin ham anlam─▒yla devrimci ve iliklerine kadar a┼č─▒k bir kad─▒ndan bahsetmek istiyorum. Mevzu bahis bedeni pop├╝laritenin isiyle kirlenmemi┼č, sadece sevenlerine mahrem kalm─▒┼č, o y├╝zden belki de ilk kez duyacaks─▒n─▒z onu. Toplumun ona y├╝kledi─či ad─▒yla Amantine Lucile Aurore Dupin, bizlerin a┼čina oldu─ču ismiyle George Sand. Kad─▒nlar─▒n, kendi adlar─▒yla yazmaya ve yay─▒nlatmaya hakk─▒n─▒n olmad─▒─č─▒ zamanlarda kendine o d├Ânemki sevgilisi George SandersÔÇÖin ad─▒ndan esinlendi─či bu ismi yak─▒┼čt─▒rm─▒┼č. D├Ânemlik sevgilisi ifadesini itinayla se├žtim zira George Sand, romantik ili┼čkiler konusunda ├ža─člar a┼čan bir cesarete sahip. Nitekim Cemil Meri├ž taraf─▒ndan al├╝fte-i cihan olarak s─▒fatland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Meri├žÔÇÖi k├Â┼česine b─▒rak─▒p hik├óyeye kronolojik olarak devam edersek George Sand kocas─▒n─▒ terk etmi┼č ve bo┼čanmadan ba┼čka insanlarla birlikte olmu┼č bir kad─▒nd─▒r. Bu geleneksel Avrupa zihniyeti i├žin dahi ├žok c├╝retk├ór bir ya┼čant─▒d─▒r, bu nedenle toplum taraf─▒ndan s─▒k s─▒k ele┼čtirilmi┼č, yerilmi┼č, parmakla g├Âsterilmi┼č, biraz da itilmi┼čtir. ÔÇťKad─▒n ba┼č─▒naÔÇŁ yazmas─▒ zaten muazzam bir ba┼čkald─▒r─▒d─▒r.

George Sand (19. y├╝zy─▒l)

Erilin tekelinde olan edebiyat meclislerine kat─▒lmak i├žin ve kad─▒nlar─▒n anlamaz diye menedildi─či operalar─▒ izlemek i├žin erkek k─▒yafetleri giymeye ba┼člar. Bir noktadan sonra ├╝st├╝n s─▒n─▒f─▒n getirileri ba┼č─▒n─▒ d├Ând├╝rm├╝┼č olacak ki g├╝nl├╝k hayat─▒na bu ┼čekilde devam eder. Edebiyat meclislerini de detayland─▒rmadan ge├žmek yak─▒┼čmaz, zira 19. y├╝zy─▒l ParisÔÇÖinden bahsediyoruz. George Sand, Victor Hugo ile a┼č─▒k at─▒┼čm─▒┼č bu meclislerde ve Gustave Flaubert ile ├╝slup yar─▒┼čt─▒rm─▒┼č. Honore de Balzac ufaktan SandÔÇÖe yan─▒km─▒┼č diye anlat─▒yor k├Â┼česine terk etti─čimiz Meri├ž. ├ľte yanda ÔÇťkurtar─▒c─▒mÔÇŁ diye adland─▒rd─▒─č─▒ Gaston Leroux s├Âz konusu. Bu edebiyat meclislerinden ge├žen, SandÔÇÖin kalbinde deli r├╝zgarlar estiren Alfred de MussetÔÇÖi b├Âyle virg├╝llerle s─▒ralamak istemiyorum zira o bamba┼čka bir ezgi…

Eril moda zevkini yaratmakla kalmaz George SandÔÇÖin isyank├ór ruhu, toplum i├žerisinde ÔÇťkad─▒n ba┼č─▒naÔÇŁ sigara da i├žer. AmerikaÔÇÖda alenen sigara i├žmeleri devrim diye nitelendirilen hemcinslerinden 100 sene ├Ânce ba┼čkald─▒r─▒r d├╝zenin sert k├Â┼čelerine. Sadece ParisÔÇÖte ayn─▒ sokaklar─▒ y├╝r├╝d├╝─č├╝, ayn─▒ konu etraf─▒na oturdu─ču sanat├ž─▒larla kalmaz George SandÔÇÖin ihti┼čam─▒. Fyodor Mikhailovich Dostoevsky onda Rus g├╝c├╝ bulmu┼čtur. Ivan Sergeyevich Turgenyev onu tan─▒d─▒─č─▒ kutsal kad─▒nlardan biri olarak nitelendirmi┼čtir.

Ve Alfred

Alfred de MussetÔÇÖle ya┼čad─▒─č─▒ ┼čaibeli ve ini┼čli ├ž─▒k─▒┼čl─▒ hikayesine gelelim. Alfred, d├Âneminin edebiyat z├╝mresinde gururla yer bulmu┼č ba┼čar─▒s─▒z bir tiyatro yazar─▒. ─░lk oyunlar─▒ sahnede ├žuvallay─▒nca eserlerini tiyatro salonunda izleyen seyircilerden ziyade evindeki divandan izleyen okuyuculara sunacak bir ├╝slup yarat─▒r. Okunmas─▒ ama├žlanan tiyatrolar yazar. Ne bir hikayedir ne de kelimenin tam anlam─▒yla tiyatrodur eserleri. Sosyetenin haylaz ├žocu─čunun yazar olmak hakk─▒nda da kafas─▒nda ┼či┼čirdi─či kal─▒plar vard─▒r. Bir yazar─▒n ac─▒ ├žekmesi gerekti─čine inan─▒r. Bir yazar─▒n s├╝r├╝nmesi ve b├Âylece hayat─▒ anlamas─▒ gerekti─čini d├╝┼č├╝n├╝r.

George SandÔÇÖle ya┼čad─▒klar─▒ tutkulu ili┼čkiye aralar─▒ndaki ya┼č fark─▒, SandÔÇÖin k├Ât├╝ kad─▒n olmas─▒ gibi nedenlerle AlfredÔÇÖin ailesi kar┼č─▒ ├ž─▒kar. Ama tutkular─▒ onlar─▒ tutup VenedikÔÇÖte balay─▒na ka├ž─▒r─▒r. ParisÔÇÖte ba┼člayan a┼čk─▒ VenedikÔÇÖte ya┼čamak c├╝mlesinin romantikli─činde gelin bo─čulal─▒m! Ancak beklendi─či gibi olmaz bu peri masal─▒ÔÇŽ Alfred, SandÔÇÖi tekrarlayan bir d├Âng├╝yle aldat─▒r. Sand, tatilin ilerleyen g├╝nlerinde hastalanan AlfredÔÇÖin doktoruna sevdalan─▒r. El ele geldikleri bu geziden evlerine ayr─▒ ayr─▒ d├Ânerler. Bir s├╝re ba┼čka a┼čklar─▒n kollar─▒nda dans ettikten sonra yine kalpleri birbirlerinin avu├žlar─▒na d├╝┼čer. Bu defa a┼čklar─▒n─▒ ParisÔÇÖte ya┼čarlar. Ancak elleri yine ayr─▒l─▒r. ─░kili bir daha asla g├Âr├╝┼čmez, nedenleriyle alakal─▒ ise pek ├žok iddia s├Âz konusu. Ancak taraflar bir a├ž─▒klama yapmam─▒┼č. SandÔÇÖin yazd─▒─č─▒ a┼čk mektuplar─▒n─▒, anneci─činin AlfredÔÇÖden gizlemi┼č olabilece─či de bu komplo teorilerinden sadece birisi.

Ayr─▒l─▒k d├Âneminde Alfred oturup bu tutkunun roman─▒n─▒ yazar: Bir Zamane ├çocu─čunun ─░tiraflar─▒. Aff─▒n─▒za ma─čruren hikayemi anlatmaya ara verip samimi bir itirafa kap─▒ a├ž─▒yorum. Ben bu kitab─▒ okuyana kadar erkeklerin naif ve i┼člemeli duygular─▒n─▒n olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝rd├╝m. Tabii ki kelimenin en avam manas─▒yla duygular─▒ vard─▒; sevgi gibi, pi┼čmanl─▒k gibi, h├╝z├╝n gibi, ancak narin duygular─▒n k─▒vr─▒mlar─▒ndan yabanc─▒ kald─▒klar─▒na inan─▒rd─▒m. Cahillik! Ben AlfredÔÇÖin bu hikayesinde bir erke─čin duygu d├╝nyas─▒n─▒n nas─▒l nak─▒┼čl─▒ olabilece─čini g├Ârd├╝m, hayret ettim. Zira Alfred ├Âyle naif bir adam de─čildir, hoyratl─▒─č─▒n k├Â┼čelerini sevip bunlar─▒ takip etmi┼čtir. Hayat─▒n─▒n a┼čk─▒n─▒, hayat kad─▒nlar─▒yla aldatm─▒┼čt─▒r. Bunca kaba saba g├Âr├╝┼č├╝ne, nas─▒rl─▒ fikirlerine ra─čmen ku┼č kalbinin nas─▒l ├ž─▒rp─▒nd─▒─č─▒n─▒ g├Ârmek beni b├╝y├╝lemi┼čtir. Neyse efendim, Alfred daha gen├ž say─▒labilecek bir ya┼čta vefat eder. Sand onun ├Âl├╝m├╝nden sonra bir de kendi penceresinden kaleme al─▒r bu a┼čk─▒; Therese ve Laurent. ┼×ahsi g├Âr├╝┼člerimin vizelerinin kalkt─▒─č─▒ bu paragrafta ┼čunu da eklemek istiyorum ki AlfredÔÇÖin anlatt─▒klar─▒ bence daha ┼čiirseldir. SandÔÇÖin hikayesinde o c├╝ret yoktur, a┼čktan alev alev tutu┼čmu┼č sayfalar yoktur, zira san─▒yorum ki ├Âlm├╝┼č sevgilisinin ard─▒ndan sayg─▒s─▒n─▒ korumak istemi┼čtir. Tabi bu k─▒yaslamalar farkl─▒ ├ževirmenlerin pervazlar─▒nda okunmu┼čtur, bilimsellikten epey uzaktay─▒m, beni burada b─▒rak─▒p gidin.

Ve Fr├ęd├ęric

Edebiyat d├╝nyas─▒n─▒ kas─▒p kavuran Sand, kalbini sonralar─▒ bir piyaniste kapt─▒r─▒r. Naif ve narin ruha sahip Polonyal─▒ bir piyaniste: Fr├ęd├ęric Chopin. SandÔÇÖin o erille didi┼čen, bir erkek gibi ya┼čama ├žabas─▒n─▒n yan─▒nda Chopin, d├Âneminin tabiriyle kad─▒n ruhuna sahiptir. Chopin, toplumun ├žizdi─či ahlak kurallar─▒n─▒ a─č─▒r ba┼čl─▒l─▒kla takip eden, sayg─▒dan asla ├Âd├╝n vermeyen bir beyefendidir. Sand, a├ž─▒k a├ž─▒k evlili─če kar┼č─▒ ├ž─▒kan ve toplumun yapt─▒r─▒mlar─▒yla dalga ge├žen bir u├žar─▒. ChopinÔÇÖin sayg─▒ duydu─ču aristokrasiye, SandÔÇÖin alerjisi vard─▒r. Nihai olarak Sand a┼čk─▒ndan yan─▒p tutu┼čur, ChopinÔÇÖe samimi duygular─▒n─▒ a├žar: Erdemlerim ve asil ├Âzelliklerim yok sadece a┼č─▒─č─▒m! ─░li┼čkilerinin b├╝y├╝leyici evreni, ChopinÔÇÖin pek ├žok eserine esin kayna─č─▒ olmu┼čtur. Chopin bestelerini ilk SandÔÇÖe dinletmi┼č, ele┼čtirilerini alm─▒┼čt─▒r. Pek ├žok di─čer a┼č─▒─č─▒n─▒n aksine Chopin, SandÔÇÖin evlatlar─▒yla da yak─▒ndan ilgilenmi┼č, onlara piyano dersleri vermi┼čtir.

George Sand ve Fr├ęd├ęric Chopin (1838, Eug├Ęne Delacroix)

Fr├ęd├ęric Chopin, zaten ├žok k─▒r─▒lgan bir ruha sahiptir. Parmaklar─▒n─▒n piyano tu┼člar─▒ndaki dans─▒ndan bu naif ruhu g├Ârmeyen yoktur san─▒yorum. ├ťlkesinden kovulmu┼č ve bir daha geri d├Ânememi┼čtir. B├Âyle zarif bir adam─▒n memleket hasreti ├╝zerine bir de Sand taraf─▒ndan terk edilmenin ac─▒s─▒ eklenir. Ruhunun, parmaklar─▒n─▒n ve kalbinin g├╝zelli─či incecik bir hastal─▒ktan mustariptir ve Chopin ger├žekten gen├ž bir ya┼čta hayat─▒n─▒ kaybeder.

Hikayesi olan bir kad─▒n George Sand, yazd─▒klar─▒ndan ├žok daha fazlas─▒n─▒ ya┼čam─▒┼č olan. Yazd─▒klar─▒ysa ├Âyle kutsanm─▒┼č ki sadece Frans─▒zca bilenlerin zevkine sunulmu┼č denilebilecek kadar az ├ževirisi mevcuttur. Bizden, anam─▒z─▒n ak s├╝t├╝ T├╝rk├žemizden bahsetmiyorum. SandÔÇÖin ├žo─ču eserinin ─░ngilizce ├ževirisini dahi bulmak m├╝mk├╝n de─čil. Onun c├╝mlelerini en az─▒ndan anlayabildi─čim bir dilden okumak a┼čk─▒na d├╝┼čt├╝─č├╝mde tokat gibi ├žarpm─▒┼čt─▒ bu ger├žek y├╝z├╝me. Ya art─▒k bir millete ba─čl─▒ olmayan ─░ngiliz dili okurlar─▒n─▒n umurunda de─čildi Sand ya da onu okuyanlar sadece Frans─▒zca bilen entelekt├╝el kesimdi. Sosyolojik tespit olay─▒n─▒ da Meri├žÔÇÖe b─▒rak─▒yorum, ben sadece George Sand okumak istiyorum!

T├╝rk├žede ise durum ┼ču ┼čekilde; MEBÔÇÖin Devlet Kitaplar─▒ ba┼čl─▒kl─▒ ├ževiri serisinde, 60ÔÇÖl─▒ senelerden kalma geni┼č bir koleksiyon var ama bu ya┼čl─▒ kitaplar─▒ bulabilene a┼čk olsun. Haricinde g├╝ncel yay─▒n evlerinden iki ├╝├ž kitaba daha ula┼čabilirsiniz. ─░┼čte bu hatunun dilimizde girebilece─či hane bu kadarc─▒k.

Ve Birka├ž ─░ngiliz

Virg├╝llerle ele┼čtirmek asla benim ├╝st├╝me vazife de─čilken zihnimin etik kurallar─▒n─▒ yok sayarak kurcalad─▒─č─▒ bir durum da s├Âz konusu. SandÔÇÖe ula┼čmak i├žin kelimenin abs├╝rt anlam─▒yla kan ve ter d├Âkmek gerekirken Austen okumak isteyen herhangi birisi binlerce farkl─▒ yay─▒nevine ula┼čabilir ve hatta kapaklar─▒na g├Âre kitap se├žme s─▒─čl─▒─č─▒na d├╝┼čebilir. Bu iki han─▒m ablam─▒ yar─▒┼čt─▒rmak de─čil amac─▒m, ancak ac─▒ bir ger├že─či g├Âstermeden gidemem buradan. Jane Austen alabildi─čine pop├╝laritenin avu├žlar─▒ndad─▒r. Foto─čraf─▒n─▒n bas─▒ld─▒─č─▒ defterler, kalemler ve hatta kupalar s├Âz konusu ki bu pop├╝lerli─čin en adi noktas─▒d─▒r. Hadi utanmadan uyar─▒ filmlerin de izlenmesine de cevaz verelim zira her on senede bir g├╝ncellenen filmlere ek mini diziler de kitaplar─▒n─▒n hikayesini ├žekip ├žeki┼čtirmi┼čtir. Hatta hadsizlikle yap─▒lan fantastik uyarlamalar da mevcuttur ki bunlar─▒n birer hakaret oldu─čuna inand─▒─č─▒mdan burada isimlerini anmayaca─č─▒m. ─░┼čte Jane bu kadar pop├╝ler, ula┼čmas─▒ basit, bir sat─▒r okumadan hikayesini ├Â─črenmek ├žok kolay. Ancak George bir fildi┼či kulenin tepesinde. Buraya kadar bariz ger├žekleri hudutsuz yorumlar─▒mla sundum, ┼čimdi ├žirkinle┼čip haddim olmayan dehlizlere a├ž─▒laca─č─▒m, cesaretiniz varsa.

JaneÔÇÖin hikayesi ┼č├Âyledir: Sevdi─či beyle i┼čler istedi─či gibi gitmemi┼č; ah vah t├╝h. O da yazd─▒─č─▒ b├╝t├╝n romanlarda pencere pervazlar─▒nda koca bekleyen e─čitimli falan k─▒zlar─▒n elbet hak ettikleri adama kavu┼čup onun soyad─▒ boyunduru─čunda mutluluk i├žinde ya┼čayaca─č─▒n─▒ ├Â─č├╝tlemi┼čtir. George, o koca adaylar─▒yla ayn─▒ masada oturmu┼č, onlarla kavga etmi┼č, onlar─▒n kurallar─▒n─▒ y─▒km─▒┼čt─▒r. JaneÔÇÖin EmmaÔÇÖs─▒n─▒ al─▒n bir tarafa, ideal erke─činin kasl─▒ kollar─▒nda mutlulukla uyuyan bir kad─▒n. Bir de GeorgeÔÇÖun Consuelo’su gelsin sahneye; bir birey olan, kendi paras─▒n─▒ kazanan, bir e┼če ya da sevgiliye ba─č─▒ml─▒ olmadan ya┼čayan di─čer kad─▒n.

Jane, mutlulu─ču iyi bir evlilikte arama hipnozuna d├╝┼čm├╝┼čt├╝r; George ise ideolojisini ya┼čayan ve devrime y├╝r├╝yen bir kad─▒nd─▒r. B├╝t├╝n ├ž─▒plakl─▒─č─▒ ve basitli─čiyle savunduklar─▒ fikirler birbirinden b├Âyle farkl─▒yken bizlerin nas─▒l JaneÔÇÖi y├╝celtip GeorgeÔÇÖu sadece ├╝├ž ki┼činin tan─▒d─▒─č─▒ bir yabanc─▒ya d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝─č├╝n├╝ anlayam─▒yorum. Bay─▒l─▒yoruz ya kendimize idol se├žmeye, George gibi bir hatun s├Âz konusuyken nas─▒l Jane gibi bir k─▒z ├žocu─čunun pe┼čine d├╝┼čt├╝─č├╝m├╝z├╝ anlam─▒yorum. Co─črafyaya kabaca Avrupa tek ├╝lkedir dersek hala dilleri farkl─▒. Ederinden fazla Meri├žÔÇÖin etkisinde kalsayd─▒m Frans─▒zcan─▒n entelekt├╝el ayd─▒n dili oldu─čunu ve malum kulede kilitli kald─▒─č─▒n─▒ savunabilirdim. Ancak insaf ederseniz cahili i├žin her iki dilin de eri┼čilebilirli─či e┼čit d├╝zeyde. Ait olduklar─▒ milletlerin kibirlerini zaten k─▒yaslayamam, o yola da hi├ž girmeyelim.

Konuyla alakal─▒ olarak azarlamak istedi─čim bir ─░ngiliz daha mevcut; Virginia Woolf. Kendisinin a┼č─▒r─▒ s─▒k─▒c─▒ romanlar yazmaktan ba┼čka ne halt etti─čini ┼č├Âyle a├ž─▒klayay─▒m: Kendine Ait Bir Oda isimli harikulade bir kitap yazm─▒┼čt─▒r. Edebiyat d├╝nyas─▒nda yer isteyen kad─▒nlar─▒n, erkekler gibi yazmalar─▒ i├žin kendilerine ait odalar─▒ olmal─▒d─▒r demi┼čtir ki bu fikri omuzlar ├╝st├╝nde ta┼č─▒mamak m├╝mk├╝n de─čil. Bir ba┼čucu kitab─▒, muazzam bir yol rehberi; onu ele┼čtirmiyorum zaten. Eril d├╝nyada ba┼č─▒n─▒ dimdik tutan kad─▒n yazarlardan bahsetti─či bu eserinde, tam olarak eril d├╝nyada ba┼č─▒n─▒ dimdik tutan George SandÔÇÖin ad─▒ bir kere bak─▒n sadece bir kere ge├žer. Eserlerini bir erkek ad─▒na s─▒─č─▒narak yay─▒nlayan kad─▒nlar c├╝mlesinin ├Ârneklerinden birisi olarak ┼č├Âylece s─▒k─▒┼čt─▒r─▒r SandÔÇÖin ad─▒n─▒ virg├╝llerin aras─▒na. Ki tekrarl─▒yorum, tema erkeklerin tekelindeki edebiyat aleminde yazmak!

Meri├žÔÇÖi ke┼čke k├Â┼česine terk etmeseydik ya da ben sosyolojik teorilere z─▒r cahil olmasayd─▒m. Zira bu ├╝nlemleri ve soru i┼čaretlerini anlayam─▒yorum. Biz okurlar─▒n hi├ž de─čilse edebiyatta taleplerimizle yarat─▒m s├╝recini kam├ž─▒lad─▒─č─▒m─▒za inanm─▒yorum, ├žok satanlar raflar─▒nda nedenini g├Ârebilirsiniz. Yani toplanal─▒m George Sand diye ba─č─▒ral─▒m, v├╝cutlar─▒m─▒za George Sand yazal─▒m, bir ├ž├Âz├╝m falan de─čil! Benim kendi k├╝rs├╝mden s├Âylemek istedi─čim ve hayli emin oldu─čum tek ┼čey ┼čudur ki k─▒zlar─▒m kendinize bir deniz feneri se├žecekseniz bunun koci┼čini pencerede bekleyen Emma m─▒ olmas─▒n─▒ istersiniz, yoksa kurallar deviren ├╝lkeler a┼čan Consuelo mu?

K─▒yaslama yap─▒lan ┼čey en bariz kar┼č─▒la┼čt─▒rma unsuru olan evlilik m├╝essesi de─čildir. G├╝n gibi ortada ki Jane evlili─či ne kadar desteklerse George o kadar kar┼č─▒d─▒r. Ben GeorgeÔÇÖu anlatmaya ├žal─▒┼č─▒rken “├ť├ž deyince evlili─či reddedelim” g├Âr├╝┼č├╝n├╝ sunmuyorum. “Haydi k─▒zlar frak giyelim.” gibi bir galeyanda da de─čilim. Zaten GeorgeÔÇÖun ya┼čant─▒s─▒ ve g├Âr├╝┼člerinin ├žo─ču benim ┼čahsiyetime te─čet bile ge├žmez. Hayranl─▒kla izledi─čim George SandÔÇÖin ├Âyk├╝s├╝nden dam─▒tmak istedi─čim mesaj ┼čudur ki bir kad─▒n─▒n kendi kimli─čini yaratmas─▒ evlenip bir erke─čin kollar─▒ alt─▒na girmesinden ├žok daha ├Ânemlidir.

Kaynak├ža

Austen, Jane. “Emma”. ├çev. Nihal Ye─činobal─▒. Can Yay─▒nlar─▒

B├╝ke, Ayd─▒n. “Chopin/Tu┼člara Adanm─▒┼č Bir Ya┼čam”. Can Yay─▒nlar─▒

de Musset, Alfred. “Bir Zamane ├çocu─čunun itiraflar─▒”. ├çev. Kenan Sar─▒alio─člu. Isl─▒k Yay─▒nlar─▒.

de Musset, Alfred. “┼×amdanc─▒”. ├çev. Bedrettin Tuncel & Sabahattin Ey├╝bo─člu. ─░┼č Bankas─▒ K├╝lt├╝r Yay─▒nlar─▒.

Meri├ž, Cemil. “Bu ├ťlke”. ─░leti┼čim Yay─▒nlar─▒.

Sand, George. “Consuelo I, II, III, IV”. ├çev. Nebi Otman. MEB Devlet Kitaplar─▒.

Sand, George. “Lavinia”. ├çev. Nesli┼čah Ba┼čaran. Helikopter Yay─▒nlar─▒.

Sand, George. “Therese ve Laurent”. ├çev. Volkan Yal├ž─▒ntoklu. ─░┼č Bankas─▒ K├╝lt├╝r Yay─▒nlar─▒.

Woolf, Virginia. “Kendine Ait Bir Oda”. ├çev. Su─čra ├ľnc├╝. ─░leti┼čim Yay─▒nlar─▒.